Η οργάνωση "Freedom House" με έδρα την Ουάσινγκτον δημοσίευσε την ετήσια έκθεση της, στην οποία αξιολογεί το Κοσσυφοπέδιο και την Αλβανία ως χώρες "μερικώς ελεύθερες", παρά την πρόοδο που σημειώθηκε σε αρκετούς τομείς για την προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των ελευθεριών των πολιτών.
Η Αλβανία, από την άλλη πλευρά, βαθμολογήθηκε με 68 βαθμούς στον Παγκόσμιο Δείκτη Ελευθερίας, σημειώνοντας πρόοδο ενός βαθμού σε σύγκριση με την περσινή βαθμολογία. Θεωρείται επίσης χώρα σε μεταβατικό στάδιο με υβριδικό σύστημα διακυβέρνησης.
Η ειδική της "Freedom House" για τα Βαλκάνια, Αλεξάντρα Κάρπι, δηλώνει ότι η κατάσταση στο Κοσσυφοπέδιο δεν μπορεί να διαχωριστεί από τη δυναμική των εξελίξεων μεταξύ Κοσσυφοπεδίου και Σερβίας.
Παρά την πρόοδο σε τομείς όπως η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι πολιτικές διαδικασίες και η δραστηριότητα της κοινωνίας των πολιτών, η κ. Κάρπι επισημαίνει την αύξηση της βίας στους βόρειους δήμους του Κοσσυφοπεδίου και την έλλειψη διαφάνειας στη διακυβέρνηση της Αλβανίας ως σημεία ανησυχίας. Επιπλέον, η Αλβανία δεν δημιούργησε περιβάλλον για ελεύθερες και δίκαιες εκλογές κατά τις τοπικές εκλογές του 2023.
Η έκθεση του Freedom House, που αξιολογεί 195 χώρες και 15 εδάφη, περιγράφει τη γενική κατάσταση των πολιτικών δικαιωμάτων και των ελευθεριών στον κόσμο ως "ευρέως επιδεινωμένη". Οι πολιτικές ελευθερίες έχουν μειωθεί για 18 συνεχή έτη, με 52 χώρες να παρουσιάζουν πτώση και μόνο 21 να σημειώνουν βελτίωση το 2023. Σύμφωνα με την έκθεση, περίπου το 80% του παγκόσμιου πληθυσμού ζει σε χώρες που χαρακτηρίζονται ως μερικώς ελεύθερες ή μη ελεύθερες.
Η οργάνωση τονίζει ότι στη γενική οπισθοδρόμηση συνέβαλαν οι νοθευμένες εκλογές, οι ένοπλες συγκρούσεις και οι εκστρατείες δυσφήμισης κατά των επικριτών της κυβέρνησης. Συγκεκριμένα, η "Freedom House" επισημαίνει τη Σερβία, η οποία κατέγραψε τη μεγαλύτερη πτώση στην Ευρώπη, χάνοντας τρεις βαθμούς σε σύγκριση με το 2022.
Η μεγαλύτερη πτώση, σύμφωνα με την έκθεση, σημειώθηκε στον θύλακα του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, όπου 120.0000 Αρμένιοι κάτοικοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους υπό την στρατιωτική πίεση του Αζερμπαϊτζάν.
Στην κορυφή της λίστας του Freedom House βρίσκεται η Φινλανδία με 100 βαθμούς, ακολουθούμενη από τη Νέα Ζηλανδία και τη Σουηδία με 99 βαθμούς.