Η Αλβανία χρηματοδότησε τον αγροτικό τομέα κατά μέσο όρο 0,19% του ΑΕΠ κατά τα έτη 2020-2021. Σύμφωνα με σύγκριση της Παγκόσμιας Τράπεζας, αυτό είναι το χαμηλότερο επίπεδο στην περιοχή και στην ΕΕ. Την ίδια περίοδο, οι χώρες της ΕΕ χρηματοδότησαν τη γεωργία με 0,35% του ΑΕΠ, ενώ τρεις χώρες της Περιφέρειας, η Σερβία, τα Σκόπια και το Κοσσυφοπέδιο είχαν υψηλότερα ποσοστά χρηματοδότησης σε σχέση με το αγροτικό ΑΕΠ της ΕΕ.
Μόνο η Αλβανία ξεχωρίζει ως χώρα της Περιφέρειας με χαμηλό επίπεδο αγροτικής στήριξης στη γεωργία, που ταυτόχρονα είναι ο κλάδος με το μεγαλύτερο βάρος στο ΑΕΠ με περίπου 19% αυτού. Εκτός από την εσωτερική χρηματοδότηση από τους εθνικούς προϋπολογισμούς, η γεωργία επωφελούνταν από σημαντική χρηματοδότηση από το πρόγραμμα IPARD της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ένα μέσο για τις χώρες στη διαδικασία ένταξης στην ΕΕ.Σε όλη την περιοχή, τα κεφάλαια IPARD είδαν αυξημένες εκταμιεύσεις μετά την πανδημία. Η Αλβανία θα ωφεληθεί από το 2023 έως το 2027 περίπου 94 εκατομμύρια ευρώ. Η Αλβανία και η Σερβία ήταν οι μεγαλύτεροι δικαιούχοι του προγράμματος IPARD, ωστόσο μια έρευνα από το Γραφείο Έρευνας για την Κανονικότητα της Διαδικασίας (OLAF) έχει μπλοκάρει τα κονδύλια για την Αλβανία επ' αόριστον.
Τα διαθέσιμα κεφάλαια πακέτου δεν επιτρέπουν επενδύσεις για την προστασία της γεωργίας από την κλιματική αλλαγή, ούτε μπορούν να τονώσουν την καινοτομία σε αυτόν τον τομέα για να αυξηθεί η απόδοση που σε πολλές καλλιέργειες είναι πολύ χαμηλότερη από ό,τι στην ΕΕ. Η έλλειψη επενδύσεων στη γεωργική καινοτομία θεωρείται εμπόδιο στη χρήση της ιδιωτικής χρηματοδότησης και είναι μια χαμένη ευκαιρία για την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών ανησυχιών και της κλιματικής αλλαγής στη γεωργία.
Μια πρόσφατη εκτίμηση της Παγκόσμιας Τράπεζας δείχνει ότι η κάλυψη του χάσματος κατά 25% για επενδύσεις έρευνας και ανάπτυξης στην Περιφέρεια θα μπορούσε να αυξήσει την αγροτική παραγωγικότητα κατά 15% στην Αλβανία, 25% στη Βοσνία, 16% στα Σκόπια και 6% στη Σερβία.
Η Παγκόσμια Τράπεζα προτείνει ότι η συνεργασία μεταξύ ερευνητικών ιδρυμάτων, γεωργικών οργανισμών, του ιδιωτικού τομέα και των φορέων χάραξης πολιτικής θα συμβάλει στη γεφύρωση των υφιστάμενων χασμάτων γνώσης. Το μεγαλύτερο μέρος των δημοσίων δαπανών για τη γεωργία στα Βαλκάνια χρησιμοποιείται για άμεσες πληρωμές.
Σε χώρες όπως η Βοσνία-Ερζεγοβίνη, το Κοσσυφοπέδιο, τα Σκόπια και η Σερβία, το μερίδιο των άμεσων πληρωμών στις εκμεταλλεύσεις φτάνει το 70-80% των γεωργικών προϋπολογισμών, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων σχετίζεται με την κτηνοτροφική παραγωγή ή τη χρήση εισροών.
Μόνο στην Αλβανία, περισσότερο από το 70% του γεωργικού προϋπολογισμού πηγαίνει σε λειτουργικές δαπάνες του γραφειοκρατικού μηχανισμού και μόνο ένα μικρό μέρος για άμεση στήριξη στους αγρότες.
Σχόλια